Jak zabezpieczyć budowę na zimę? Praktyczny poradnik

Woda pozostawiona w porach betonu, ceramiki lub zaprawy zamarza, zwiększa objętość i powoduje mikropęknięcia. Dlatego zabezpieczenie budowy na zimę musi jednocześnie odcinać opady, odprowadzać wodę z terenu i pozwalać wilgoci technologicznej odparować.

Dlaczego zima zagraża surowej budowie?

Największym problemem nie jest sam mróz, lecz połączenie wilgoci z cyklem zamarzania i rozmarzania. Woda wnika w pory materiału, po czym podczas zamarzania zwiększa objętość. Powstające naprężenia mogą prowadzić do mikropęknięć, odspajania warstw i stopniowej degradacji konstrukcji. Kolejne odwilże oraz ponowne mrozy pogłębiają uszkodzenia.

Dotyczy to przede wszystkim nieosłoniętych fundamentów, górnych krawędzi murów, stropów oraz miejsc, w których może gromadzić się śnieg lub woda. Folia chroniąca przed opadami nie może jednak szczelnie zamknąć wilgoci wewnątrz budynku. Zabezpieczenie powinno być odporne na deszcz i śnieg, ale jednocześnie zapewniać wentylację.

Fundamenty i stan zero – co zrobić przed mrozem?

Jeśli wykonano ławy lub ściany fundamentowe, najpierw trzeba dokończyć przewidzianą w projekcie izolację przeciwwilgociową. Stosuje się między innymi masy bitumiczne oraz folię kubełkową, dobrane do rodzaju podłoża i warunków gruntowo-wodnych. Sama osłona od góry nie zastąpi izolacji przeciwwilgociowej.

Po wykonaniu izolacji wykopy należy zasypać do poziomu gruntu, a teren ukształtować tak, by woda spływała od budynku. Przy głębszych wykopach można wykorzystać warstwę piasku lub żwiru poprawiającą odpływ, ale nie zastępuje ona prawidłowego odwodnienia i zagęszczenia zasypki.

Nie zostawiaj otwartych wykopów na zimę. Zawilgocony grunt może zamarznąć, zwiększyć objętość i wywołać parcie na elementy fundamentowe. Skutkiem mogą być odkształcenia gruntu, spękania oraz problemy z izolacją.

W budynku podpiwniczonym trzeba zabezpieczyć także strop nad piwnicą. Jeżeli nie ma jeszcze docelowych warstw podłogi, powierzchnię można osłonić materiałem termoizolacyjnym i folią, tak aby ograniczyć dopływ wody oraz wychładzanie. Otwory prowadzące do piwnicy powinny zostać przykryte stabilnymi deskami lub płytami.

Ściany i stropy – ochrona przed wilgocią z góry

Świeżo wymurowane mury z betonu komórkowego, ceramiki poryzowanej czy silikatów chłoną wodę. Szczególnie narażone są ich górne krawędzie, wieńce, nadproża i miejsca połączeń ze stropem. Przykrycie powinno odprowadzać opady poza lico ściany, a nie kierować ich do wnętrza konstrukcji.

Folię budowlaną lub membranę należy rozłożyć z zakładem i zamocować tak, aby wiatr jej nie zerwał. Przy murach bez stropu można wykorzystać deski przytwierdzone do pionowych powierzchni ścian. Nie dociskaj jednak folii szczelnie do całej powierzchni muru. Zostaw możliwość cyrkulacji powietrza i odparowania wilgoci.

Gdy budynek ma już strop, lecz nie ma dachu, ryzyko zalania wnętrza jest większe. W takiej sytuacji potrzebne może być tymczasowe zadaszenie z folii dachowej lub papy. Przy dachu o małym spadku trzeba zapewnić odpływ wody i kontrolować obciążenie śniegiem.

Jak zamknąć otwory i dach?

Zakres prac zależy od etapu budowy. Stan surowy otwarty z ukończonym dachem jest łatwiejszy do zabezpieczenia niż budynek z gotowymi murami i odkrytym stropem. Otwory okienne i drzwiowe powinny chronić wnętrze przed opadami, ale nie tworzyć całkowicie zamkniętej, wilgotnej przestrzeni.

1. Wykonaj ramy z desek lub zastosuj płyty OSB dopasowane do otworów.
2. Przymocuj osłony mechanicznie, aby nie zostały oderwane przez wiatr.
3. Jeśli używasz folii, napnij ją bez tworzenia kieszeni, w których zbiera się woda.
4. Zostaw szczeliny wentylacyjne albo zastosuj rozwiązanie przepuszczające parę wodną.
5. Sprawdź po opadach, czy osłony nadal są stabilne i czy woda nie spływa do środka.

Jeżeli zamontowano już okna i drzwi, sprawdź połączenia z murem oraz miejsca narażone na przeciekanie. W budynku z dachem tymczasowym trzeba regularnie kontrolować stan folii, papy, mocowań i odpływów.

Jak przechowywać materiały budowlane zimą?

Materiały wrażliwe na wodę powinny trafić do suchego, zadaszonego miejsca. Nie układaj zapasów bezpośrednio na gruncie, nawet jeśli są owinięte folią. Osłona położona szczelnie na wilgotnym podłożu może zatrzymać kondensat.

• Cement, kleje, zaprawy, gips i farby przechowuj w suchym pomieszczeniu, na paletach i zgodnie z wymaganiami producenta.
• Stal zbrojeniową i elementy metalowe ułóż na podkładach odgradzających je od gruntu.
• Drewno konstrukcyjne osłoń przed śniegiem i deszczem, ale pozostaw między elementami przestrzeń dla przepływu powietrza.
• Piasek i żwir zgromadź w miejscu, z którego woda nie będzie spływać w stronę fundamentów.

Jeśli na budowie wykonano instalację wodną, kanalizacyjną lub grzewczą, opróżnij z wody odcinki znajdujące się w nieogrzewanych pomieszczeniach i na zewnątrz. Rury, których nie można opróżnić, wymagają izolacji oraz utrzymania dodatniej temperatury zgodnie z rozwiązaniem instalacyjnym.

Lista kontrolna przed pierwszymi przymrozkami

Przed opuszczeniem budowy przejdź po terenie i sprawdź poniższe punkty:

• Wykopy zostały zasypane, a grunt przy fundamentach nie tworzy zastoisk wody.
• Izolacja fundamentów jest ciągła i nie została uszkodzona podczas zasypywania.
• Górne krawędzie murów, wieńce i nadproża są osłonięte przed opadami.
• Folia została zamocowana deskami, listwami lub obciążnikami odpornymi na wiatr.
• Pod folią pozostawiono możliwość cyrkulacji powietrza i odparowania wilgoci.
• Otwory okienne i drzwiowe są zamknięte, a tymczasowy dach ma sprawne odpływy.
• Materiały wrażliwe na wilgoć stoją na paletach lub w suchym pomieszczeniu.
• Rury z wodą zostały opróżnione albo zabezpieczone przed zamarzaniem.
• Rowki odwadniające, dreny i przyłącza są drożne oraz chronione przed uszkodzeniem.

Najwięcej szkód powstaje wtedy, gdy woda pozostaje przy fundamentach lub dostaje się na mury i strop, a następnie zostaje zamknięta pod nieprawidłowo ułożoną folią. Dobrze zabezpieczona budowa powinna być osłonięta przed opadami, mieć odprowadzoną wodę i zachowywać możliwość kontrolowanego wysychania.