Czy w piecu na ekogroszek można palić pelletem?

W piecu na ekogroszek można palić pelletem, ale zwykle wymaga to wcześniejszych modyfikacji palnika i sterownika. Bez przygotowania urządzenia zmiana paliwa obniża wydajność i stwarza ryzyko cofania żaru do zasobnika. W tym artykule sprawdzisz, kiedy taka zamiana ma sens i jak ją bezpiecznie przeprowadzić.

Czym różni się ekogroszek od pelletu drzewnego?

Ekogroszek to paliwo węglowe o wysokiej wartości opałowej, produkowane z węgla kamiennego lub brunatnego. Jego kaloryczność przekracza 24 MJ/kg, a zawartość siarki, wody oraz spiekalność utrzymują się na niskim poziomie. Dzięki temu spalanie przebiega dość czysto, a ilość popiołu jest mniejsza niż przy tradycyjnym węglu.

Pellet drzewny to z kolei granulat z odpadów drzewnych i roślinnych, zaliczany do biomasy. Osiąga wartość opałową w przedziale 15–18 MJ/kg, natomiast pellet ze słomy pszennej około 16 MJ/kg. W praktyce oznacza to wyraźnie większe zużycie objętościowe w porównaniu z ekogroszkiem przy tym samym zapotrzebowaniu na ciepło.

Bezpośrednie porównanie podstawowych parametrów wygląda następująco:

Czy kocioł na ekogroszek może bezpiecznie spalać pellet?

W kotłach 5 klasy zmiana paliwa bywa dopuszczalna, choć nie zawsze w pełni efektywna. Najważniejszą rolę odgrywa palnik – w urządzeniach z palnikiem retortowym pellet spala się inaczej niż węgiel. Samo przestawienie sterownika nie wystarczy, jeśli konstrukcja podajnika uniemożliwia równomierne dozowanie lekkiego granulatu.

Czym różnią się palniki do pelletu i ekogroszku?

Palnik do węgla jest dostosowany do wyższej temperatury i większej frakcji paliwa. Pellet ma mniejszą gęstość, przez co może być wydmuchiwany przez zbyt silny nadmuch albo zalegać w strefie spalania. W części instalacji konieczna okazuje się wymiana palnika na wersję biomasową lub zamontowanie dodatkowego rusztu, który utrzyma granulat we właściwym miejscu.

Jak zabezpieczyć kocioł przed cofaniem żaru?

Lekki pellet sprzyja cofaniu żaru w kierunku podajnika ślimakowego i zasobnika. To groźne zjawisko może doprowadzić do zapłonu paliwa w zbiorniku. Skuteczną ochroną jest system zwany strażakiem, czyli pojemnik z wodą umieszczony na rurze podajnika. W razie zagrożenia woda gasi płomień i zatrzymuje dalsze cofanie ognia. Sterownik powinien również posiadać funkcję cofnięcia żaru z podajnika.

Jak przestawić piec na pellet?

Jeśli decydujesz się na zmianę paliwa, zacznij od całkowitego wypalenia resztek ekogroszku i dokładnego wyczyszczenia palnika, podajnika oraz komory spalania. Pozostałości węgla mogą zaburzać proces spalania lekkiego granulatu i zwiększać ilość sadzy.

Co zmienić w palniku i ruszcie?

W starszych konstrukcjach, by przyzwyczaić kocioł do nowego paliwa, warto uwzględnić następujące elementy:

• wymiana palnika retortowego na palnik przystosowany do biomasy,
• montaż dodatkowego rusztu stabilizującego granulat,
• uszczelnienie podajnika ślimakowego,
• sprawdzenie drożności komory spalania i przewodów spalinowych.

Jak ustawić sterownik i nadmuch?

Wiele sterowników posiada gotowy tryb pracy dla pelletu, wybierany w parametrach spalania. Użytkownicy kotłów retortowych najczęściej ustawiają wartość nadmuchu w zakresie od -5 do -8 i skracają czas podawania do 10–15 sekund. Zbyt długi czas podawania powoduje zapadanie się kopczyka, natomiast za mocny nadmuch wydmuchuje granulat z palnika. Każdą instalację należy dopasować indywidualnie, obserwując płomień i temperaturę spalin.

Jak zadbać o system strażak?

System strażak to podstawowa ochrona przed cofaniem żaru. Zbiornik z pelletem nie może mieć żadnego kontaktu z żarem. Sterownik powinien kontrolować temperaturę w podajniku i w razie jej wzrostu uruchamiać funkcję cofnięcia ognia. Warto też zamontować czujnik temperatury spalin, który ułatwia ocenę pracy kotła.

Jak uniknąć smoły i zasmolenia kotła?

Podczas spalania pelletu w kotle przystosowanym do węgla często pojawia się problem wytrącania smoły na ściankach komory. Zjawisko to nasila się, gdy temperatura spalin spada poniżej 100°C albo urządzenie przechodzi w tryb podtrzymania żaru.

Aby temu zapobiec, ustaw temperaturę zadaną kotła w przedziale 65–75°C. Wyższa temperatura ogranicza skraplanie substancji smolistych i ułatwia ich wypalenie. W razie potrzeby zrezygnuj z funkcji podtrzymania i rozpalaj palenisko od nowa zamiast utrzymywać tlący się żar przez wiele godzin.

Ustawienie temperatury zadanej kotła w zakresie 65–75°C wyraźnie ogranicza wytrącanie smoły na ściankach komory spalania.

Pellet czy ekogroszek – który wybór jest bardziej opłacalny?

Ekogroszek ma wyższą kaloryczność, więc z jednej tony uzyskasz więcej energii niż z takiej samej ilości pelletu. Różnica w zużyciu bywa znacząca – niektórzy użytkownicy podają, że do ogrzania tego samego budynku potrzeba nawet o 50% więcej pelletu niż ekogroszku.

Pellet ma jednak mniejszy wpływ na środowisko. Jego spalanie generuje znacznie mniej popiołu, a pozostałość po spaleniu można wykorzystać jako nawóz ogrodowy. Popiół z węgla opałowego nadaje się wyłącznie do utylizacji. Mniej sadzy i pyłu oznacza także łatwiejsze utrzymanie kotłowni w czystości.

Pellet drzewny powstaje jako produkt uboczny obróbki drewna, dlatego jego spalanie ma mniejszy wpływ na emisję dwutlenku węgla niż spalanie węgla opałowego.

Jak wygląda produkcja pelletu w Europie?

Rynek pelletu w Europie dynamicznie rośnie. W 2018 roku produkcja tego granulatu wyniosła 20,3 mln ton, a zużycie w krajach UE-28 sięgnęło 26,1 mln ton. Znaczna część tego zużycia przypadła na produkcję ciepła – 60,5%, z czego ogrzewanie mieszkaniowe stanowiło 65%, komercyjne 23%, a ciepło wytwarzane z CHP 12%. Największe wzrosty odnotowały wtedy Rosja, Francja, Szwecja, Niemcy i Litwa. Łagodna zima w Estonii i na Łotwie ograniczyła natomiast produkcję w północno-wschodniej części kontynentu.

Jak porównać popiół i kaloryczność?

Podstawą wyboru powinny być konkretne liczby. Ekogroszek przekracza 24 MJ/kg, a pellet drzewny mieści się w przedziale 15–18 MJ/kg. Przy tym paliwo z biomasy pozostawia mniej popiołu i sadzy w komorze spalania, co ogranicza częstotliwość czyszczenia.