Oprysk na chwasty w truskawkach na wiosnę – jak wykonać bezpiecznie?

Wiosenny oprysk na chwasty w truskawkach jest bezpieczny, gdy łączy się go z uprawkami mechanicznymi i wykonuje wyłącznie zarejestrowanymi herbicydami, dobranymi do fazy chwastów oraz wieku plantacji. Bezpieczeństwo zabiegu zależy także od stanu gleby, temperatury i odmiany truskawek. Poznaj zalecane substancje czynne, dawki i terminy.

Jak przygotować plantację przed sezonem?

Wiosenne zabiegi zaczyna się od oceny zachwaszczenia po zimie. Jeżeli jesienią nie zastosowano herbicydów doglebowych, wczesna wiosna to dobry moment na ich aplikację. Gleba powinna być wilgotna i wolna od chwastów. W wielu regionach po zimie pojawiają się najpierw chwasty zimujące, takie jak gwiazdnica pospolita, bratek polny czy jasnota purpurowa.

Gdy plantacja dopiero powstaje, przygotowania muszą ruszyć wcześniej. Chwasty wieloletnie, czyli skrzyp polny, rzepicha leśna i ostrożeń polny, zwalcza się preparatem zawierającym glifosat. Zabieg na chwasty o wysokości 10–15 cm można prowadzić od połowy maja do października. Gleby nie uprawia się wcześniej niż 3 tygodnie po oprysku, a truskawki sadzi po 4–5 tygodniach, gdy średnia dobowa temperatura osiąga 13–15°C.

Dobrym uzupełnieniem jest przedplon z gorczycy, gryki lub facelii. Rośliny te wzbogacają glebę w substancje organiczne i ograniczają liczbę wschodzących chwastów. Mieszanka gorczycy z gryką hamuje też rozwój pędraków. Uprawa gleby od maja do sierpnia dodatkowo niszczy część szkodników glebowych. Nie można jednak opierać się wyłącznie na uprawkach mechanicznych, bo zbyt częste zabiegi na glebach lekkich degradują podłoże.

Kiedy wykonać wiosenny oprysk na chwasty w truskawkach?

Wiosną chwasty zaczynają kiełkować, gdy tylko robi się ciepło i wilgotno. Termin oprysku trzeba dopasować do fazy rozwojowej siewek. Najlepszy moment dla herbicydów doglebowych to czas przed wschodami chwastów, gdy gleba jest wilgotna, a temperatura przekracza 0°C.

Jeżeli wiosną chwasty mają już 4 i więcej liści właściwych, oprysk dolistny może nie zadziałać. Wtedy najpierw wykonuje się mechaniczne odchwaszczenie międzyrzędzi i ręczne pielenie w rzędach. Dopiero po takim zabiegu można zastosować środki doglebowe lub dolistne na młodsze siewki.

Gdy chwasty są zaawansowane w rozwoju, herbicydy dolistne zawodzą – w pierwszej kolejności trzeba sięgnąć po uprawki mechaniczne.

Przed przystąpieniem do wiosennego oprysku wykonaj następujące czynności:

• oceń fazę rozwojową chwastów i stan gleby,
• sprawdź wilgotność podłoża po zimie,
• wykonaj płytką uprawkę międzyrzędzi,
• usuń ręcznie chwasty w rzędach, a dopiero potem przystąp do oprysku.

Na plantacjach, na których jesienią nie stosowano żadnych preparatów doglebowych, wiosenny zabieg wykonuje się jak najwcześniej. Wiosną zaleca się też rotację substancji czynnych o różnych mechanizmach działania. To ogranicza ryzyko powstawania odporności chwastów na jeden rodzaj środka.

Jakie substancje czynne i dawki stosować wiosną?

Wiosną w truskawkach dozwolone są wyłącznie preparaty z aktualnego rejestru środków ochrony roślin. Wybór zależy od grupy botanicznej chwastów. Inaczej zwalcza się chwasty jednoliścienne, a inaczej dwuliścienne. W 2026 roku etykieta środka pozostaje podstawowym dokumentem dla każdego sadownika.

Herbicydy doglebowe

Preparaty zawierające pendimetalinę w dawce 2,5–3,5 l/ha stosuje się na chwasty jedno- i dwuliścienne w okresie ich kiełkowania. Po oprysku nie miesza się środka z glebą. Nie zaleca się ich na glebach lekkich, piaszczystych, ubogich w próchnicę lub zalanych wodą.

Środek z napropamidem można zastosować w dawce 4–6 l/ha, ale na młodych plantacjach dopiero po 4 miesiącach od posadzenia. Ten preparat trzeba płytko wymieszać z glebą, aby ograniczyć straty substancji czynnej i zwiększyć skuteczność zabiegu.

Zwalczanie chwastów dwuliściennych i jednoliściennych

Na chwasty dwuliścienne w fazie liścieni sprawdza się podział dawek. Preparatem zawierającym fenmedifam, desmedifam i etofumesat wykonuje się 3 zabiegi po 1,5 l/ha co 7–14 dni. Alternatywą jest substancja metamitron, którą stosuje się tuż przed wschodami lub na wschodzące siewki w fazie 2–3 liścieni. Zaleca się dwa zabiegi po 0,8 kg/ha w odstępie 10 dni.

Chwasty jednoliścienne zwalcza się graminicydami. Na chwasty jednoroczne dawka wynosi 0,8 l/ha, a na perz w fazie 4–6 liści właściwych 2 l/ha. Taki podział dawki pozwala lepiej trafić w wrażliwą fazę rozwojową perzu i ograniczyć jego konkurencję dla truskawek.

Jak bezpiecznie wykonać oprysk na młodej plantacji?

Młode karpy truskawek są bardzo wrażliwe na działanie herbicydów doglebowych. W pierwszych tygodniach po posadzeniu bezpieczniejsze są uprawki mechaniczne i pielenie ręczne. Gdy rośliny dobrze się przyjmą, po 2–3 tygodniach od posadzenia można sięgnąć po preparat z pendimetaliną w dawce 2,5–3,5 l/ha.

Środek z napropamidem na młodej plantacji wolno użyć dopiero po 4 miesiącach od posadzenia, w dawce 4–6 l/ha. Jego wcześniejsze zastosowanie grozi uszkodzeniem roślin, szczególnie na glebach lekkich. Po zabiegu glebę płytko się miesza, aby substancja czynna nie przemieszczała się zbyt głęboko.

Ciepło i wilgoć sprzyjają szybkiemu kiełkowaniu chwastów zaraz po posadzeniu. Aplikację doglebową wykonuje się tylko na wilgotną i wolną od chwastów glebę. Dzięki temu substancja czynna tworzy równą barierę w wierzchniej warstwie podłoża i skuteczniej ogranicza kolejne wschody.

Jak uniknąć uszkodzeń truskawek i poprawić skuteczność?

Bezpieczeństwo zabiegu zależy również od odmiany. Niektóre odmiany truskawek silniej reagują na określone substancje czynne, dlatego plan ochrony powinien być dopasowany do uprawianej odmiany i rodzaju gleby.

Odmiany wrażliwe na substancje czynne

Odmiany Elsanta, Kent, Elkat i Flair są wrażliwe na metamitron. Albion, Capitola, Darselect i Marmolada źle znoszą mieszaniny fenmedifamu, desmedifamu i etofumesatu. W ich przypadku trzeba wybierać inne rozwiązania chemiczne lub kłaść większy nacisk na mechaniczne niszczenie chwastów.

Poprawa działania herbicydów doglebowych

Do oprysków doglebowych warto dodać adiuwant, który poprawia osadzanie i przyleganie cieczy użytkowej do gleby. Zmniejsza też ryzyko przemieszczenia substancji czynnej w głąb profilu glebowego i ogranicza ryzyko fitotoksyczności. Dzięki temu środek pozostaje tam, gdzie kiełkują chwasty.

Opryski dolistne wykonuje się przy suchych liściach chwastów, wyższej wilgotności powietrza i temperaturze około 20°C. Deszcz w ciągu 5 godzin od zabiegu może zmyć substancję czynną. Wiosną, gdy temperatury bywają zbyt niskie, działanie preparatów dolistnych jest często słabsze, dlatego częściej stosuje się środki doglebowe.

Dodatkowym sposobem ograniczania zachwaszczenia jest stosowanie ściółek. Zmniejszają one dostęp światła do gleby i utrudniają wschody niepożądanych roślin. Nie zastąpią całkowicie oprysku, ale realnie obniżają presję chwastów na plantacji.